Haki na wajibu wa mgonjwa

Haki zako kama mgonjwa hospitalini, na wajibu wako.

HAKI ZA MGONJWA

Haki ya kupata huduma: Pata huduma bora ya afya kwa wakati bila ubaguzi wa umri, jinsia, kabila, dini, ulemavu, hali ya HIV, itikadi ya kisiasa, au uwezo wa kulipa.
Haki ya kuheshimiwa na utu: Chukuliwa kwa adabu, heshima, faragha, na kuzingatiwa kwa maadili yako ya kitamaduni, kiroho, na binafsi.
Haki ya kupata taarifa: Kufahamishwa kwa lugha unayoielewa kuhusu utambuzi wako, chaguzi za matibabu, hatari, faida, gharama, na matokeo yanayotarajiwa.
Haki ya kutoa ridhaa baada ya kuelewa: Kutoa au kukataa ridhaa ya matibabu, vipimo, upasuaji, au utafiti baada ya kufahamishwa kikamilifu. Unaweza kubadilisha uamuzi wako wakati wowote.
Haki ya faragha: Rekodi zako za matibabu, hali ya HIV, na taarifa zako binafsi kuhifadhiwa kwa siri na kushirikiwa tu kwa ridhaa yako au kama inavyotakiwa na sheria.
Haki ya kushiriki katika maamuzi: Kushiriki katika maamuzi kuhusu huduma yako, ikiwa ni pamoja na kuchagua daktari wako pale inapowezekana, na kuhusisha mwanafamilia au mlezi.
Haki ya kupata huduma salama: Kupata huduma katika mazingira safi na salama kutoka kwa wafanyakazi wa afya walio na sifa na ujuzi, bila unyanyasaji, kutelekezwa, au madhara.
Haki ya maoni ya pili/rufaa: Kuomba maoni ya pili au rufaa/hamisho la wakati muafaka kwenda kituo kingine unapohitaji.
Haki ya kupata rekodi: Kupata na kuchukua nakala ya rekodi zako za matibabu na maelezo ya wazi ya bili/gharama zako.
Haki ya huduma ya dharura: Kupata matibabu ya dharura bila kuchelewa, bila kujali uwezo wa kulipa kwanza.
Haki ya wageni: Kupokea wageni kulingana na saa za kutembelea hospitali, isipokuwa kama inavuruga huduma yako au wagonjwa wengine.
Haki ya kulalamika: Kuwasilisha malalamiko, kutoa maoni, au kupendekeza maboresho bila hofu, na kupata majibu ya haraka na ya haki.

WAJIBU WA MGONJWA

Toa taarifa sahihi: Toa taarifa za kweli na kamili kuhusu ugonjwa wako, magonjwa ya nyuma, mzio (allergies), dawa unazotumia, na maelezo ya NHIF/bima.
Fuata mpango wa matibabu: Fuata mpango wa matibabu uliokubaliwa, tumia dawa kama ulivyoelekezwa, na fuata maelekezo kutoka kwa madaktari na wauguzi.
Uliza maswali: Uliza maswali ikiwa huelewi ugonjwa wako, matibabu, au kile unachotakiwa kufanya.
Wajibu wa kuheshimu wafanyakazi na wagonjwa wengine: Watendee wafanyakazi wa afya, wagonjwa wengine, na wageni kwa heshima. Usinyanyase, usitishie, wala kushambulia wafanyakazi. Usitumie lugha ya matusi.
Fuata sheria za hospitali: Zingatia sheria za hospitali kuhusu saa za kutembelea, idadi ya wageni, kelele, uvutaji sigara, usafi, udhibiti wa maambukizi, na taratibu za usalama.
Zingatia miadi: Zingatia miadi yako ya kliniki, au ijulishe hospitali mapema ikiwa huwezi kuja.
Lipa gharama za huduma: Timiza wajibu wako wa kifedha kwa huduma ulizopata au toa nyaraka halali za NHIF/bima/msamaha kwa wakati.
Tunza mali ya hospitali: Usiharibu, usiibe, wala kuharibu vifaa, vitanda, au majengo ya hospitali.
Wajibika kwa kukataa matibabu: Ikiwa unakataa matibabu au kuondoka bila ushauri wa daktari, kubali uwajibikaji kwa matokeo yake na utie saini fomu inayohitajika.
Linda afya yako: Chukua jukumu la afya yako kwa kufuata ushauri kuhusu lishe, usafi, mazoezi, kuepuka pombe/dawa za kulevya, na ngono salama.

Kuna tatizo lililotokea wakati wa huduma yako? Tueleze ili tuweze kulifuatilia.

HAKI ZA MGONJWA

Haki ya kupata huduma: Pata huduma bora ya afya kwa wakati bila ubaguzi wa umri, jinsia, kabila, dini, ulemavu, hali ya HIV, itikadi ya kisiasa, au uwezo wa kulipa.

Haki ya kuheshimiwa na utu: Chukuliwa kwa adabu, heshima, faragha, na kuzingatiwa kwa maadili yako ya kitamaduni, kiroho, na binafsi.

Haki ya kupata taarifa: Kufahamishwa kwa lugha unayoielewa kuhusu utambuzi wako, chaguzi za matibabu, hatari, faida, gharama, na matokeo yanayotarajiwa.

Haki ya kutoa ridhaa baada ya kuelewa: Kutoa au kukataa ridhaa ya matibabu, vipimo, upasuaji, au utafiti baada ya kufahamishwa kikamilifu. Unaweza kubadilisha uamuzi wako wakati wowote.

Haki ya faragha: Rekodi zako za matibabu, hali ya HIV, na taarifa zako binafsi kuhifadhiwa kwa siri na kushirikiwa tu kwa ridhaa yako au kama inavyotakiwa na sheria.

Haki ya kushiriki katika maamuzi: Kushiriki katika maamuzi kuhusu huduma yako, ikiwa ni pamoja na kuchagua daktari wako pale inapowezekana, na kuhusisha mwanafamilia au mlezi.

Haki ya kupata huduma salama: Kupata huduma katika mazingira safi na salama kutoka kwa wafanyakazi wa afya walio na sifa na ujuzi, bila unyanyasaji, kutelekezwa, au madhara.

Haki ya maoni ya pili/rufaa: Kuomba maoni ya pili au rufaa/hamisho la wakati muafaka kwenda kituo kingine unapohitaji.

Haki ya kupata rekodi: Kupata na kuchukua nakala ya rekodi zako za matibabu na maelezo ya wazi ya bili/gharama zako.

Haki ya huduma ya dharura: Kupata matibabu ya dharura bila kuchelewa, bila kujali uwezo wa kulipa kwanza.

Haki ya wageni: Kupokea wageni kulingana na saa za kutembelea hospitali, isipokuwa kama inavuruga huduma yako au wagonjwa wengine.

Haki ya kulalamika: Kuwasilisha malalamiko, kutoa maoni, au kupendekeza maboresho bila hofu, na kupata majibu ya haraka na ya haki.

WAJIBU WA MGONJWA

Toa taarifa sahihi: Toa taarifa za kweli na kamili kuhusu ugonjwa wako, magonjwa ya nyuma, mzio (allergies), dawa unazotumia, na maelezo ya NHIF/bima.

Fuata mpango wa matibabu: Fuata mpango wa matibabu uliokubaliwa, tumia dawa kama ulivyoelekezwa, na fuata maelekezo kutoka kwa madaktari na wauguzi.

Uliza maswali: Uliza maswali ikiwa huelewi ugonjwa wako, matibabu, au kile unachotakiwa kufanya.

Wajibu wa kuheshimu wafanyakazi na wagonjwa wengine: Watendee wafanyakazi wa afya, wagonjwa wengine, na wageni kwa heshima. Usinyanyase, usitishie, wala kushambulia wafanyakazi. Usitumie lugha ya matusi.

Fuata sheria za hospitali: Zingatia sheria za hospitali kuhusu saa za kutembelea, idadi ya wageni, kelele, uvutaji sigara, usafi, udhibiti wa maambukizi, na taratibu za usalama.

Zingatia miadi: Zingatia miadi yako ya kliniki, au ijulishe hospitali mapema ikiwa huwezi kuja.

Lipa gharama za huduma: Timiza wajibu wako wa kifedha kwa huduma ulizopata au toa nyaraka halali za NHIF/bima/msamaha kwa wakati.

Tunza mali ya hospitali: Usiharibu, usiibe, wala kuharibu vifaa, vitanda, au majengo ya hospitali.

Wajibika kwa kukataa matibabu: Ikiwa unakataa matibabu au kuondoka bila ushauri wa daktari, kubali uwajibikaji kwa matokeo yake na utie saini fomu inayohitajika.

Linda afya yako: Chukua jukumu la afya yako kwa kufuata ushauri kuhusu lishe, usafi, mazoezi, kuepuka pombe/dawa za kulevya, na ngono salama.